على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

845

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ترباض ( terb z ) ا . ع . كافشه و عصفر . تربالى ( tarb li ) ا خ . پ . عمارتى عالى از بناهاى اردشير بابكان . تربامان ( tarb m n ) ا . پ . گياهى كه بتازى غافث گويند . تربان ( terb n ) ع . ج . تراب . تربانتين ( tereb ntin ) ا . پ . در زبان فرانسه عصير سقزى طيارى را گويند كه به خودى خود و يا با عانت شكافهاى مصنوعى از اشجار مختلف الطايفه اخذ مىكنند و در طب استعمال مىنمايند و به فارسى آن را زنگبارى مىنامند . تربب ( tarabbob ) م . ع . گرد آمدن چيزى . و خواهانى چيزى نمودن يق تربب الارض : دعوى كرد كه مالك اين زمين است . و كذلك تربب العبد . و تربب الصبى : پرورد كودك را تا بالغ شد . تربة ( tarbat ) ا . ع . ضعف و ذلت . تربة ( torbat ) ا . ع . خاك و تراب . و نيز مقبره . ج : ترب ( torab ) . تربة ( tarebat ) ا و ص . ع . سرانگشت . ج : تربات ( tareb t ) . و ريح تربة : باد گردناك . تربة ( tarebat ) و ( tarabat ) ا . ع . گياهى . تربة ( torbat ) ا خ . ع . وادى بر دو منزل از مكهء معظمه كه آبش در بستان ابن عامر مىريزد . تربت ( torbat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گور و مقبره و مرقد . و خاكى كه از حوالى مرقد مطهر حضرت سيد الشهدا صلوات اللّه عليه مىآورند و هر خاك مقدس مطهرى . و ا خ . نام دو شهر در خراسان . و تربت طيبه : مدينهء منوره . تربة ( tarebbat ) م . ع . ربب الصبى تربيبا و تربة : پرورد كودك را تا بالغ گرديد . تربتر ( tarbetar ) م ف . پ . بسيارتر و كاملا مرطوب و نمدار . تربتى ( torbatiy ) ص . ع . خاكى و منسوب به مقبره . تربتى ( torbati ) ص . پ . منسوب به شهر تربت . و منسوب بمرقد . تربث ( tarabbos ) م . ع . درنگ كردن . تربج ( tarabboj ) م . ع . تربجت على ولدها : مهربان شد بر بچة خود . تربح ( tarabboh ) م . ع . سرگشته گرديدن . تربخ ( tarabbox ) م . ع . نرم و فرو هشته گرديدن . و مشى حتى تربح اى استرخى : راه رفت تا سست گرديد . تربد ( terbed ) ا خ . پ . نام شهرى . تربد ( torbod ) و ( terbed ) و ( torbed ) ا . پ . ريشهء مسهل كه از هند آورند . و نى ميان كاواك . و تربد زرد : تخم گياهى خاردار كه جير آهنگ گويند تربد ( tarabbod ) م . ع . تربد وجه فلان : متغير گرديد روى فلان از غضب و ترش‌روى شد . و تربدت السماء : ابرناك گرديد آسمان . تربره ( tarbare ) ا . پ . نوعى از انگور . تربز ( tarboz ) ا . پ . هندوانه و خيار بادرنگ را نيز گويند . تربز ( torboz ) ا . پ . ترب و فجل . تربزه ( tarboze ) ا . پ . هندوانه و خيار بادرنگ . تربزه ( torboze ) ا . پ . ترب و فجل . تربسه ( tarbase ) ا . پ . قوس قزح و آژفنداك . تربص ( tarabbos ) م . ع . چشم داشتن و انتظار چيزى نمودن . و بند كردن غله بانتظار گرانى . تربض ( tarabboz ) م . ع . اشكنه ساختن . تربع ( tarabbo ' ) م . ع . به چهار زانو نشستن يق تربع فى جلوسه . و در بهاران جاى بودن . و كوهان دراز برآوردن شتر . و تربع البعير : خورد آن شتر علف بهارى را . تربق ( tarabboq ) م . ع . تربقته من عنقى : در آويختم آن را از گردن خود . تربك ( torbak ) ا . پ . نوعى از انگور . تربل ( tarbal ) و ( terbel ) ا . خ . ع . نام موضعى . تربل ( tarabbol ) م . ع . خوردن گياه ربل را . و تربل الشجر : برگ برآورد و سبز گرديد درخت . و تربل القوم : چرا كنانيدند درخت ربل را . و تربل فلان : شكار كرد فلان و جستجوى درخت ربل نمود - و يا عام است . و تربلت الارض : نبات آورد زمين و سبز گرديد . و تربلت المراة : پر گوشت شد زن . تربن ( tarbon ) ا . پ . زمين بسيار سخت . تربن ( tarabbon ) م . ع . تربن السفينة : روان كرد كشتى را . تربند ( tar - band ) ا . پ . پارچه‌اى كه تر كنند و بر زخم كارد و شمشير و مانند آن بندند . تربو ( tarbu ) ا . پ . پارچهء سفيد و سفت و باريك . تربوت ( tarabut ) ص . ع . آموخته و رام - مذكر و مؤنث در اين كلمه يكسان است يق جمل تربوت و ناقة تربوت . تربه‌دار ( torbe - d r ) ا . پ .